Obejrzyj wzruszającą Galę 100-lecia koszykówki Polonii Warszawa

Pod koniec listopada w Teatrze Polskim odbyła się uroczysta Gala 100-lecia koszykówki Polonii Warszawa.  Ten piękny jubileusz celebrowało ponad 700 zgromadzonych osób – przedstawicieli społeczności koszykarskiej „Czarnych Koszul”, polskiego rządu, parlamentu, władz m. st. Warszawy oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego.

W trakcie gali wyróżniono 13 osób - Hannę Loth-Nowak, Andrzeja „Billa” Nowaka, Wiesława Wypycha, Urszulę Engel (Pulkowską), Wiesławę Całkę (Kaniewską), Andrzeja Fuska, Adama Latosa, Wiesława Ziółkowskiego, Danutę Kopeć (Tarczyńską), Krystynę Szymańską-Larę, Katarzynę Dulnik, Wojciecha Kozaka i Łukasza Tusińskiego.

Gala była również najważniejszym akcentem jubileuszu 100-lecia koszykówki kobiet Polonii Warszawa. 

W 1925 roku w Klubie Sportowym Polonia Warszawa powstała Sekcja Gier Sportowych. To właśnie z tą datą należy łączyć początki koszykówki „Czarnych Koszul”. W tamtym czasie zawodniczki i zawodnicy równolegle uprawiali różne dyscypliny sportowe. Kobiety zaczęły od hazeny (odmiany piłki ręcznej), a pierwszy trening odbył się w Dniu Matki – 26 maja 1925 r. Wkrótce sportsmenki Polonii zaczęły grać także w koszykówkę i siatkówkę.

W 1928 roku prezesem Polonii Warszawa został Kazimierz Sosnkowski. Ten wybitny polski generał sformułował credo, do którego klub nawiązuje również współcześnie – “Klub Polonia Warszawa stawia sobie za cel być wzorem dobrych zwyczajów i etyki sportowej”. 

Koszykówka „Czarnych Koszul” przeżywała prawdziwy rozkwit w latach międzywojennych. Koszykarki zdobyły dwa mistrzostwa Polski, dwa srebrne medale i raz uplasowały się na trzecim miejscu.  W drużynie brylowała Sława Szmid mistrzyni Polski w hazenie i w koszykówce. Koszykarką Polonii w pionierskich czasach była też Genowefa Kobielska-Cejzik, która na Igrzyskach Olimpijskich  w Amsterdamie (1928) zajęła 8. miejsce w rzucie dyskiem. Do dziś na warszawskim Śródmieściu opowiada się anegdotę o ówczesnym kierowniku Sekcji Gier Sportowych w Polonii – Stanisławie Poroszewskim. Był on tak pochłonięty sportem, że dostał ultimatum od narzeczonej, by wybrał między związkiem z nią a pracą dla klubu.

Bohaterki Powstania Warszawskiego

„Klub sportowy ma wychowywać nie tylko dobrego sportowca, ale przede wszystkim dobrego obywatela i człowieka” – tak brzmi jedno ze zdań klubowego credo, które zainspirowało koszykarki Polonii Warszawa do zaangażowania się w walkę  o niepodległość ojczyzny w okresie II wojny światowej. 

Sława Szmid związała się z oddziałem kobiecym Armii Krajowej „Dysk” wykonującym zadania specjalne i dywersyjne. W Powstaniu „Dysk” wchodził w skład pułku AK „Broda”. Koszykarki Polonii podejmowały się również roli łączniczek, telefonistek, sanitariuszek,  a część z nich, w trakcie wojny angażowało się w tajne nauczanie warszawskiej młodzieży. W tej grupie były m.in. Maria Kamecka i Jadwiga Olesińska.

Koszykarska przeplatanka aż do końca XX wieku

Do końca lat 70. koszykarki „Czarnych Koszul” zdobyły dwa razy wicemistrzostwo Polski i pięć razy brązowy medal, po czym w 1978 roku po raz pierwszy w historii spadły z ekstraklasy. Od lat 80. zaczął się sportowy „rollercoaster”.

W sezonie 1999/2000 koszykarki Polonii zwyciężają cztery z osiemnastu meczów. Jesienią, po miesiącu rozgrywek, zostaje podpisana umowa sponsorska z firmą Wicona. Do zespołu dołącza rozgrywająca z USA Kim Williams, mająca na koncie występy w amerykańskiej WNBA, ale nie zachwyca formą. Po zakończeniu play-offów Polski Związek Koszykówki podejmuje decyzję o powiększeniu ligi do dwunastu drużyn. Ostatnia w tabeli Polonia ma zagrać w turnieju barażowym z przedostatnią drużyną I ligi oraz trzecim i czwartym zespołem II ligi. – Decyzja zarządu była taka, że nie jedziemy na baraże. W tym momencie pomogli nam kibice i sympatycy drużyny, biorąc na siebie sprawy finansowo-organizacyjne – opowiada Piotr Tenczyński, kierownik zespołu. Wśród zaangażowanych w ratowanie sekcji jest m.in. znany fan Polonii Piotr Kubiaczyk, basista De Mono.

Ostatecznie Polonistki startują w turnieju barażowym w Bielsku-Bialej i wygrywają dwa z trzech meczów, co oznacza pozostanie w ekstraklasie. W decydującym meczu z Quayem Poznań (67:54) najlepiej punktują Katarzyna Dulnik (23), Wioletta Banasiak-Wiklak (15), Małgorzata Zaroń (14) i Monika Stańczak (8). Data meczu: 16 kwietnia 2000. Ostatni mecz na lata. Do likwidacji sekcji żeńskiej dochodzi w 75. rocznicę jej powstania. Przez całe lata 90. koszykarki Polonii spisują się całkiem dobrze jak na skromne możliwości finansowe.

Rok 2011 – reaktywacja i jubileuszowy sezon 2025/26

Latem 2011 dzięki zaangażowaniu sympatyków i wolontariuszy reaktywowano drużynę koszykówki kobiet (SKK Polonia Warszawa), która przystąpiła do rozgrywek II ligi (3. poziom) w sezonie 2011/2012. Po 10 latach organicznej pracy polonijnej społeczności udało się powrócić do ekstraklasy w kwietniu 2021 roku,w sezonie 2022/2023 koszykarki Polonii po 46 latach ponownie zagrały w europejskich pucharach – w debiucie w European Women’s Basketball League (EWBL) wywalczyły brązowy medal (2023), by rok później świętować mistrzostwo ligi EWBL. W nadchodzącym jubileuszowym sezonie 2025/2026 drużyna kobiet będzie rywalizować po raz 5. z rzędu i 54. w swojej historii na najwyższym poziomie rozgrywkowym w Orlen Basket Lidze Kobiet.

Wybitne postaci koszykówki kobiet „Czarnych Koszul”

Sto lat koszykarskiej tradycji Polonii Warszawa niesie ze sobą setki zasłużonych dla polskiej koszykówki koszykarek i trenerów. Wymienienie ich wszystkich wyczerpałoby limit znaków każdej publikacji. 

Na przestrzeni dekad w seniorskiej reprezentacji Polski zagrało ponad 30 koszykarek Polonii Warszawa. Cztery zawodniczki Czarnych Koszul sięgnęły z drużyną narodową po medale mistrzostw Europy. Katarzyna Dulnik w 1999 roku w pięknych okolicznościach stanęła na najwyższym stopniu podium. Na mistrzostwach Europy w 1968 roku brązowe medale wywalczyły Jadwiga Korbasińska i Lucyna Szymańska, a wcześniej – w 1938 roku – identyczny sukces osiągnęła Irena Kamecka.

Wśród koszykarek, które wzięły udział w mistrzostwach Europy jako reprezentantki Polonii Warszawa, są ponadto: Maria Kamecka (1950 i 1952), Lucyna Peters (1950), Barbara Kowalczyk (1956, 1958), Hanna Loth-Nowak (1956, 1958), Danuta Iwanow (1958, 1964, 1966), Wiesława Kaniewska (1970, 1972, 1974), Urszula Pulkowska (1972) oraz Krystyna Szymańska-Lara (1991).  

Trenerami o największym dorobku medalowym w dziejach sekcji kobiecej są: Bohdan Bartosiewicz (4 ligowe medale), Henryk Jaźnicki (2 medale) i Zygmunt Ślesicki. Mistrzostwo Polski juniorek w 1988 roku polonistki zdobyły pod wodzą trenera Mirosława Noculaka. Awanse do ekstraklasy koszykarek z zawodniczkami „Czarnych Koszul” mieli na swoim koncie Andrzej Fusek (dwukrotnie), Andrzej Nowak, Janusz Kita, Witold Ziółkowski i Maciej Gordon.